Pasupati Stone Inscription

Version: (3083d2d), last modified (c200993).

Edition

⟨1⟩ Oṁtry-akṣas trayy-avyayātmā tri-samaya-sadr̥ṣas tri-pratītas tri-lokī-trātā tretādi-hetus tri-guṇamayatayā try-ādibhir vvarṇṇito lam|tri-sroto-dhauta-mūrddhā tri-pura-jid ajito nirvvibandha-tri-varggoyasyo[ttuṅga] ⟨2⟩ s tri-śūlas tridaśapati-nutas try [–⏑–] (troṭano naḥ?)||rājad-rāvaṇa-mūrdha-paṅkti-śikhara-vyāsakta-cūḍāmaṇi-śreṇī-saṅgati-niścalātmakatayā laṅkām punānāḥ purīṁ|[––] dvandhya-parākramā [⏑⏑] ⟨3⟩ [⏑–––⏑–] saṅgatāḥśrī-bāṇāsura-śekharāḥ paśupateḥ pādāṇavaḥ pāntu vaḥ||sūryād brahma-prapautrān manur atha bhagavāñ janma lebhe tato bhūdikṣvākuś cakravarttī nr̥patir api tataḥ śrī-vikukṣir babhūva|⟨4⟩ jātas tasmāt kakutsthaḥ pr̥thur iti vidito bhūmipaḥ sārvva-bhaumobhūto smād viṣvagaśvaḥ prabala-nija-bala-vyāpta-viśvāntarālaḥ||rājāṣṭottara-viṅṣati-kṣiti-bhujas tasmād vyatītya kramātsambhūtaḥ sagaraḥ patiḥ [] ⟨5⟩ [⏑⏑––] sāgarāyāḥ kṣiteḥ|jāto smād asamañjaso narapatis tasmād abhūd aṅśumānsa śrīmantam ajījanan nara-varo bhūpan dilīpāhvayaṁ||bheje janma tato bhagīratha Iti khyāto nr̥po trāntarebhū-pālā [⏑⏑–⏑] ⟨6⟩ [–⏑⏑] raghur jāto raghor apy ajaḥ|śrīmat-tuṅgarathas tato daśarathaḥ putraiś ca pautrais samaṁrājño ṣṭāv aparān vihāya parataḥ śrīmān abhūl licchaviḥ||asty eva kṣiti-maṇḍalaika-tilako loka-pratīto mahā[–––] ⟨7⟩ [⏑⏑–] prabhāva-mahatām mānyaḥ surāṇām api|svacchaṁ licchavi-nāma bibhrad aparo vaṁśaḥ pravr̥ttodayaḥśrī-maccandra-kalā-kalāpa-dhavalo gaṅgā-pravāhopamaḥ||tasmāl licchavitaḥ pareṇa nr̥patīn hitvā pa ⟨8⟩ [––⏑] raṁśrīmān puṣpaśarākr̥tiḥ kṣiti-patir jjātaḥ supuṣpas tataḥ|sārdham bhūpatibhis tribhiḥ kṣiti-bhr̥tāṁ tyaktvāntare viṅśatiṁkhyātaḥ śrī-jayadeva-nāma-nr̥patiḥ prādur-babhūvāparaḥ||ekādaśa kṣiti- ⟨9⟩ patīñ ca parañ ca bhūpaṁhitvāntare vijayino jayadeva-nāmnaḥ|śrīmān babhūva vr̥ṣadeva Iti pratītorājottamaḥ sugata-śāsana-pakṣapātī||abhūt tataḥ śaṅkaradeva-nāmāśrīdharmmadevo py udapādi tasmāt|⟨10⟩ śrī-mānadevo nr̥patis tato bhūttato mahīdeva Iti prasiddhaḥ||vasanta Iva lokasyakāntaḥ śāntāri-vigrahaḥ|Asīd vasantadevo smāddānta-sāmanta-vanditaḥasyāntare py udayadeva Iti kṣitīśājjātas trayo- ⟨11⟩ daśa Itaś ca narendradevaḥ|mānonnato nata-samasta-narendra-mauli-mālā-rajo-nikara-pāṁśula-pāda-pīṭhaḥ||dātā sad-draviṇasya bhūri-vibhavo jetā dviṣat-saṁhateḥkarttā bāndhava-toṣaṇasya ⟨12⟩ [⏑⏑] vat pātā prajānām alaṁ|harttā saṁśrita-sādhu-vargga-vipadāṁ satyasya vaktā tatojātaḥ śrī-śivadeva Ity abhimato lokasya bharttā bhuvaḥ||devī vāhuvalāḍhya maukhari-kulā śrī-varmma ⟨13⟩ cūḍāmaṇi-khyāti-hrepita-vairi-bhūpati-gaṇa-śrī-bhogavarmodbhavā|dauhitrī magadhādhipasya mahataḥ śry-āditya-senasya yāvyūḍhā śrīr iva tena sā kṣiti-bhujā śrī-vatsadevy ādarāt||⟨14⟩ tasmād bhūmi-bhujo py ajāyata jitārāter ajayyaḥ parairājā śrī-jayadeva Ity avagataḥ śrī-vatsadevy-ātmajaḥ|tyāgī māna-dhano viśāla-nayanaḥ saujanya-ratnākarovidvān [–⏑] cirāśrayo ⟨15⟩ guṇavatāṁ pīnoru-vakṣaḥ-sthalaḥ||mādyad-danti-samūha-danta-musala-kṣuṇṇāri-bhū-bhr̥c-chirogauḍoḍrādika-liṅga-kośala-pati-śrī-harṣadevātmajā|devī rājyamatī kulocita-guṇair yuktā prabhūtā ⟨16⟩ kulairyenoḍhā bhagadatta-rāja-kula-jā lakṣmīr iva kṣmābhujā||aṅga-śriyā parigato jita-kāma-rūpaḥkāñcī-guṇāḍhya-vanitābhir upāsyamānaḥ|kurvvan surāṣṭra-paripālana-kārya-cintāmyaḥ sārvva- ⟨17⟩ bhauma-caritaṁ prakaṭī-karoti||rājyaṁ prājya-sukhorjjita-dvija-jana-pratyarppitājyāhuti-jyotirjjāta-śikhā-vijr̥mbhana-jitāśeṣa-prajāpad-rujaṁ|vibhrat-kaṇṭaka-varjjitan nija-bhujāvaṣṭambha-visphūrjjitaṁ⟨18⟩ śūratvāt paracakrakāma Iti yo nāmnāpareṇānvitaḥ||sa śrīmāñ jayadevākhyoviśuddha-vr̥had-anvayaḥ|labdha-pratāpaḥ samprāpta-vahu-puṇya-samuccayaḥ||mūrttīr aṣṭābhir aṣṭau mahayitum atulaiḥ ⟨19⟩ svair ddalair aṣṭa-mūrtteḥpātālād utthitaṁ kiṁ kamalam abhinavaṁ padmanābhasya nābheḥ|devasyāsyāsanāyopagatam iha caturvvaktra-sādr̥śya-mohādvistīrṇṇaṁ viṣṭaraṁ kiṁ pravikasita-sitāmbhojam ambhojayoneḥ||kīrṇṇā kim bhūtir eṣā sapadi paśupater nr̥tyato tra prakāmaṁmaulīndoḥ kim mayūkhāḥ śaradam abhinavāṁ prāpya śobhām upetāḥ|bhaktyā kailāsa-śailād dhima-nicaya-rucaḥ sānavaḥ kiṁ ⟨21⟩ sametādugdhābdher āgataḥ kiṁ gala-gara-sahaja-prīti-pīyūṣa-rāśiḥ||rājñaḥ||devaṁ vanditum udyato dyutimato vidyotamāna-dyutiḥkiṁ jyotsnādhavalā phaṇāvalir iyam śeṣasya sandr̥śyate|⟨22⟩ Antar-dūra-rasātalāśrita-gater ddeva-prabhāva-śriyākiṁ kṣīra-snapanaṁ vidhātum uditāḥ kṣīrārṇṇavasyormmayaḥviṣṇoḥ pātāla-mūle phaṇipati-śayanākrānti-līlā-sukha-sthādājñāṁ prāpyotpa ⟨23⟩ tantyās tripura-vijayino bhaktito bhyarccanāya|lakṣmyāḥ saṁlakṣyate prāk-kara-tala-kalitotphulla-līlā-sarojaṁkiṁ vetītthaṁ vitarkkāspadam atiruciraṁ mugdha-siddhāṅganānāṁ||nālīnālīkam etan na khalu samudito rājato ⟨24⟩ rājato haṁpadmāpadmāsanābje katham anuharato mānavā mānavābhe|pr̥thvyāṁ pr̥thvyān na mādr̥g bhavati hr̥ta-jagan-mānase mānase vābhāsvān bhāsvān viśeṣaṁ janayati na hi me vāsaro vā saro vā||itīva ⟨25⟩ cāmīkara-kesarālīsindūra-rakta-dyuti-danta-paṅktyā|rājīvarājīm prati jīva-lokesaundarya-darppād iva saprahāsaṁ||eṣā bhāti kulācalaiḥ parivr̥tā prāleya-saṁsarggibhirvvedī meru-śileva kāñcanamayī deva ⟨26⟩ sya viśrāmabhūḥ|śubhraiḥ prānta-vikāsi-paṅkaja-dalair ity ākalayya svayaṁraupyaṁ padmam acīkarat paśupateḥ pūjārtham atyujjvalaṁ||rājñaḥ||yaṁ stauti prakaṭa-prabhāva-mahimā brahmā caturbhir mmukhairyañ ca ślāgha ⟨27⟩ yati praṇamya caraṇe ṣaḍbhir mukhaiḥ ṣaṇmukhaḥ|yan tuṣṭāva daśānano pi daśābhir vvaktraiḥ sphurat-kandharaḥsevāṁ yasya karoti vāsukir alaṁ jihvā-sahasraiḥ stuvan||khyātyā yaḥ parameśvaro pi vahate vāso ⟨28⟩ diśam maṇḍalaṁvyāpī sūkṣmataraś ca śaṅkaratayā jñāto pi saṁhārakaḥ|eko py aṣṭatanuḥ surāsura-gurur vvīta-trapo nr̥tyatisthāṇuḥ pūjyatamo virājati guṇair evaṁ viruddhair api||rājñaḥ||tasyedaṁ pramathā ⟨29⟩ dhipasya vipulaṁ brahmābja-tulyaṁ śubhaṁrājad-rājata-paṅkajaṁ pravitataṁ prāntaprakīrṇṇair ddalaiḥ|pūjārtham pravidhāpya tat-paśupater yat prāpi puṇyam mayābhaktyā tat pratipādya mātari punaḥ saṁprāpnuyān nirvr̥tiṁ||⟨30⟩ rājñaḥ||kiṁ śambhor upari sthitaṁ sasalilaṁ mandākinī-paṅkajaṁsvarggodbhinna-navāṁbujekṣaṇa-dhiyā samprāptam ambhoruhaṁ|devānāṁ kim iyaṁ śubhā sukr̥tināṁ ramyā vimānāvalīpadmaṁ kiṁ karuṇākarasya karato ⟨31⟩ lokeśvarasyāgataṁ||rājñaḥ||srotaḥ svarggāpagāyāḥ kim idam avataral lolakallola-ramyaṁkim brahmotpatti-padmaṁ tala-kamala-vara-prekṣaṇāyopayātaṁ|samprāptañ candramauler amala-nija-śiraś-candra-bimbaṁ kim atretyevaṁ ⟨32⟩ yad vīkṣya śaṅkāṁ vahati bhuvi jano vismayotphullanetraḥ|śrī-vatsadevyā nr̥pater jananyāsamaṁ samantāt parivāra-padmaiḥ|raupyam harasyopari puṇḍarīkamtad ādaraiḥ kāritam apy udāraṁ||puṇyaṁ putreṇa dattaṁ śaśika-ravi-malaṁ ⟨33⟩ kārayitvābjamukhyaṁprāptaṁ śubhraṁ śubhañ ca svayam api rajataiḥ padma-pūjāṁ vidhāya|sarvvaṁ śrī-vatsadevī nija-kula-dhavalāñ cittavr̥ttin dadhānāprādāt kalyāṇa-hetoś ciram avani-bhuje svāmine svarggatāya||kaḥ kuryā ⟨34⟩ t kula-jaḥ pumān nija-guṇa-ślāghām iti hrīcchayārājñā sat-kavināpi no viracitaṁ kāvyaṁ sva-vaṅśāśrayaṁ|ślokān pañca vihāya sādhu-racitān prājñena rājñā svayaṁsnehād bhū-bhuji vuddha-kīrttir akarot pūrvvām apūrvvām imāmyoga-kṣema-vidhāna-vandhura- ⟨35⟩ bhujas saṁvarddhayan vāndhavānsnihyat-putra-kalatra-bhr̥tya-sahito labdha-pratāpo nr̥paḥ|dīrghāyur nnitarān nirāmaya-vapur nnitya-pramodānvitaḥpr̥thvīm pālayatu prakāma-vihhava-sphītānurakta-prajāṁ||saṁvaT 100 50 9 kārttika-śukla-navamyāM

Bibliography

Indraji & Bühler 1881, pp. 16–21; Gnoli 1956, pp. 115–119; Vajrācārya 1973, pp. 548–562; Regmi 1983, pp. 144–148; Regmi 1983, pp. 90–96;

Originally encoded for Siddham in the project Beyond Boundaries (Grant Agreement No. 609823) by Dániel Balogh (2019, № IN02087). Encoding updated to DHARMA conventions by Dániel Balogh.