Risthal Inscription of Prakāśadharman

Version: (3083d2d), last modified (c200993).

Edition

⟨1⟩ vāmena sandhyā-praṇipāta-kopa-prasaṅginārddhena vighaṭṭyamānaMpinākinaś śānt(i?)-v[i](dh)[e](yam a)[r](d)dha[]v[ā]m[e]tara[] vaś śivam ādadhātu||raṇeṣu bhūyassu bhu(vo) mahimnebibhartti ya() ⟨2⟩ kārmukam ātata-jyaMjayaty asau svasya kulasya keturlla()ma rājñāṁ bhagavat-prakāśaḥ||bhuvana-sthiti-dhāma-dhar(mm)a-setussakalasyaulikarānvayasya lakṣma|drapavarddhana Ity abhūt pra ⟨3⟩ bhāva-kṣapitārāti-balonnatir nnarendraḥ||śirasīva pinākinas tuṣāra-sruti-śītāmala-dīdhitiś śasāṅkaḥnija-va¿?śa-lalāmni yattra senā-pati-śabdaḥ spr̥haṇīyatāṁ jagāma||sunayā(va)lambana ⟨4⟩ -dr̥ḍhīkr̥tayābala-sampadā prathitayā bhujayoḥ|Udapādi tena hr̥ta-śattru-jayojayavarddhana-kṣitipatis tanayaḥbahalena yasya sakalaṁ paritaḥparivr̥ṇvatā jalamuceva viyaT⟨5⟩ bala-reṇunā karabha-kaṇṭha-rucāsthagitā babhur nna kiraṇās savituḥ||kirīṭa-ratna-skhalitārkka-dīptiṣupratiṣṭhitājñaḥ pratirāja-mūrddha(s)u|balena tasyājita-pauruṣaḥ parairbbabhūva ⟨6⟩ rājājitavarddhanas sutaḥ||makheṣu somāsava-pāna-lālasesamāgate yasya muhur ddivas-patau|tatāma hastāgra-niveśitānanāviyoga-cintākula-mānasā śacī||śruta-vivikta-manāḥ ⟨7⟩ sthitimān balīsphuṭa-yaśaḥ-kusumodgama-pādapaḥ|jagati tasya sutaḥ prathito guṇaiḥkula-lalāma vibhīṣaṇavarddhaṇaḥ||sad-udayaiḥ pravikāsibhir ujjvalairavihata-prasaraiḥ ⟨8⟩ śubha-rohibhiḥ|su-caritaiḥ kiraṇair iva bhānumānkṣata-tamā¿?si jaganti cakāra yaḥ||bhuvana-sthiti-goptr̥bhir nnr̥pairdhuram ādyair vvidhr̥tāṁ babhāra yaḥ|sva-kulocita-rājya-varddhanastanayas tasya ⟨9⟩ sa rājyavarddhanaḥ||vilalāpa mumoha vivyatheviniśaśvāsa visaṁjñatāṁ yayau|Upatapta-manā baloṣmaṇādviṣatāṁ yasya vilāsinī-janaḥ||kṣitipati-tilakasya tasya b(ā)hu-draviṇa ⟨10⟩ -nipīta-samagra-śatru-dīptiḥ|sucarita-ghaṭita-prakāśa-dharmmānr̥pati-lalāma sutaḥ prakāśadharmmā||Amalina-yaśasāṁ prabhāva-dhāmnāṁsakala-jagan-mahanīya-pauruṣāṇāMAvitatha-janatānurāga ⟨11⟩ -bhā(j)āṁsthiti-padavīm anuyāti yo gurūṇāM||yaḥ svānvaya-krama-paramparayopayātāmāropitāṁ guṇa-rasāpahr̥tena pittrālokopakāra-vidhaye na sukhodayāyarāja-śriyaṁ ⟨12⟩ śu(bha-pha)lodayinīṁ bibhartti||Ā toramāṇa-nr̥pater nr̥pa-mauli-ratna-jyotsnā-pratāna-śabalīkr̥ta-pāda-pīṭhā(M)⟨⟨(T)⟩⟩hūṇādhipasya bhuvi yena gataḥ pratiṣṭhāṁnīto yudhā vitathatām adhirāja-śabdaḥ||⟨13⟩ saṁgrāma-mūrddhani vipāṭha-nipātitānāṁtasyaiva yena mada-vāri-mucāṁ gajānāMĀy[ā](m)i-danta-ghaṭitāni taponidhi(bh)y(o)bhadrāsanāni rucimanti niveditāni||tasyaiva cāhava-mukhe tarasā ⟨14⟩ jitasyayenāvarodhana-vara-pramadāḥ pramathya|loka-prakāśa-bhuja-vikrama-cihna-hetorvviśrāṇitā bhagavate vr̥ṣabhadhvajāya||rājñe pitāmaha-vibhīṣaṇavarddhanāyaślāghyānubhāva-guru ⟨15⟩ -puṇya-phalaṁ nivedya(|)vistāri bindu-sarasaḥ pratibimba-bhūtametad vibhīṣaṇa-saras samakhāni tena||Etac ca nr̥tta-rabhasa-skhalitendu-lekhā-vāntā¿?śu-vicchurita-mecaka-kaṇṭha-bhāsaḥ|⟨16⟩ sthāṇos samagra-bhuvana-ttraya-sr̥ṣṭi-hetoḥprāleya-śaila-taṭa-(ka)lpam akāri sadma||sa-dvy-abda-saptati-samā-samudāyavatsupūrṇṇeṣu pañcasu śateṣu vivatsarāṇāM⟨17⟩ grīṣme rkka-tāpa-mr̥dita-pramadā-sanātha-dhārā-gr̥hodara-vijr̥mbhita-puṣpaketau||lakṣma bhārata-varṣasyanideśāt tasya bhū-kṣitaḥ|Akārayad daśapureprakāśeśvara-sadma yaḥ||⟨18⟩ tasyaiva ca purasyā(n)tarbrahmaṇaś cāru mandiraMUnmāpayad iva vyomaśikharair gghana-rodhibhiḥ||Āśrayāya yatīnāñ casāṅkhya-yogābhiyog(in)āMvyadhatta kr̥ṣṇāvasathaṁbujjukāvasathañ ca yaḥ||⟨19⟩ sabhā-kūpa-maṭhārāmānsadmāni ca divaukasāMyo nyāṁś cānyāya-vimukhodeya-dharmmān acīkaraT||tenaiva nr̥pates tasyapūrvvajāmātya-sūnunā|rājasthānīya-bhagavad-doṣeṇādoṣa-saṅginā||⟨20⟩ Etaj jala-nidhi-hrepiviśālaṁ khānitaṁ saraḥ|Idañ ca jaladollekhiśūlinas sadma kāritaM||kisalaya-parivarttī vīrudhāṁ vāti yāvatsurabhi-kusuma-gandhāmoda-vāhī nabhasvāN⟨21⟩ sara I(dam a)bhirāmaṁ sadma śambhoś ca tāvadvihata-durita-mārgge kīrtti-vistāriṇī stāM||Iti tuṣṭūṣayā tasya nr̥pateḥpuṇya-karmmaṇaḥvāsulenoparacitāpūrvveyaṁ kakka-sūnunā||

Bibliography

First reported and edited (with rubbing) in Ramesh & Tewari 1983. Re-edited (with a different rubbing) in Mirashi 1984 (also printed as Mirashi 1984, pp. 27–41). Also edited, probably independently, in Sircar 1984. Discussed (with yet another rubbing) in Agrawal 1990. Re-edited (with a plate that seems to be an edited version of Mirashi’s rubbing) in Salomon 1989. Summarised in Trivedi & Trivedi 2001, p. 30 (No. 19). Further discussion: Sircar 1984, Agrawal 1986, pp. 91–94, Agrawal 1989.

Originally encoded for Siddham in the project Beyond Boundaries (Grant Agreement No. 609823) by Dániel Balogh (2019, № IN00098). Encoding updated to DHARMA conventions by Dániel Balogh.

Secondary

Goyal, Śrīrām. 1993. गुप्तकालीन अभिलेख/Guptakālīna Abhilekha (Inscriptions of the Gupta Age). Jodhpur: Kusumanjali Prakashan. Items 363-365.