Mandsaur Fragmentary Inscription of Kumāravarman

Version: (3083d2d), last modified (c200993).

Edition

⟨1⟩ [******************************************] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–](p?)y (apar)itarkkita-kāraṇāya_ vedopaveda-nidhaye sura-sattamāya goptre namo ⟨’⟩stu jaga(ta?)[ḥ puru]ṣottamāya|| ajñāna-doṣa-timirākula-dr̥ṣṭi-mārggās saṁsāra-dharmma-patanaṁ vyasanair (u)petāḥ|

⟨2⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [***********] [***********][|] [***********] [********]jñadevaḥ|| s¿o?myaḥ śarat-soma Ivāvatīrṇṇas tasmāt suto ⟨’⟩jāyata vīrasomaḥ_ svapne ⟨’⟩[p](i ya?)(s)y(o)paśama-pradhānañ ceto vikāran na gataṁ ka(dāc)iT|| asmin kalāv apy avadāta-karmmā

⟨3⟩ [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓][|] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓][||] [–⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏓] [–⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏓][|] [–⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏓] [–⏑–⏑⏑] (i) bhāskaravarmmā|| yasya bāhu-bala-nirjjita-darppaḥ pradruto ripu-jano gahanāsu| praskhalac-caraṇa-bha(gn)a-talā(su) bambhramīti giri-durgga-guhāsu|| a(bhy)udgama¿n? tasya

⟨4⟩ [⏑–⏑–⏓] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓][|] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] (ja)g(mu)ḥ praṇāśam arayo ⟨’⟩bhisamīkṣya vaktran trāsād dharer iva mr̥gā druta-śāba-yū(th)āḥ|| (s)a vīryavān aulikari-pradhānañ jitāri-ṣaḍ-varggam upendra-vīryaM varaṁ nr̥pāṇām ajitā-

⟨5⟩ [⏑–⏓] [⏓–⏑––⏑⏑–⏑–⏓] [***********] [***********][|] [***********] [***********][||] [⏑⏑–⏑⏑–] [u]dāra-vr̥ttān dayitāṁ rūpa-guṇānvayair a(h)ī(n)āM jahr̥ṣe jita-sarvva-śattru-pakṣo niyataḥ siddhim ivepsitām upetya|| pramadābhimatā ca (sai)va ta(s)ya dvipadendra-pravarasya

⟨6⟩ [–⏑–⏓][|] [⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏑–⏓] [⏑⏑––⏑⏑–⏑–⏑–⏓][||] [–––⏑⏑⏑⏑–⏑–⏑–⏓] [–––⏑⏑⏑⏑–⏑–⏑–⏓][|] [–––⏑⏑⏑⏑–⏑–⏑–⏓] [–––][ja?]ga(t)i kumāravarmma-nāmā|| bālatve manujapatis sa yauvarājyam prāpyāpi vyapagata-matsarāvale(p)a(ḥ|) sañjahre bhuvi viduṣām manāṁsi sūryyo bhūtānāṁ rasam iva jaṅgama

⟨7⟩ [⏑–⏓][||] [*************] [*************][|] [*************] [*************][||] [–––⏑⏑⏑⏑–⏑–](ś/th)i-dhairyyaṅ kurvvāṇaṅ kr̥ta-yuga-pārthivānukāraM sarvveti praśamam upetya jīva-lokas sad-dharmmam pratidinam edhayām babhūva|| taṅ kr̥ṣṇa-sūnur ativīryya-made(na) matto

⟨8⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑][kā?](rṣṇ)im api cāśu cakāra rājā mr̥tyoḥ priyātithim upendra-samo narendraM|| jagrāha cāsya mada-seka-malāṅka-gaṇḍān nāgān nagendra-śikharāṇy ativarṣmato ye|

⟨9⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–](ṣa-?)dhārī|| yenāsamāna-niyata-kkratu-dīkṣitena san-mānitā dvija-varā vividhārtha-dānaiḥ| yaḥ pūrvva-pārthiva-jana-pratimāna-bhūto bhūtopakāra-karaṇeṣv abhava(t p)iteva||

⟨10⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–](tsa?)veva prītyā kṣaṇena (v)i(ka)san-nayanā vibhāti sūryodayonmiṣita-padma-vaneva vāpī|| rūpam mano-nayana-hāri navaṁ vayaś ca rājyam mahad viṣaya-bhoga-ratis samastā|

⟨11⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [yā](te)na tad-vaśam api pratik(āra)-mandam utsāha-śakti-sahitena mahā-mahimnā| tīrtvāri-sāgaram ane[ka-ga]jendra-vāji-saṅghaṭṭa-saṅkulam api pravaṇā kr̥tā śrīḥ||

⟨12⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑] [.]i (gr̥h)ya(m)āṇaM| Akkramya sarvva-bali(no) raṇa-karkkaśena (p)rāpta¿n? daśāhvayam arāti-janāpradhr̥ṣyaM|| dasyu-pratāpa-vinivr̥tta-sukhāśrayo hi vyāmugdha-sarvva-karaṇo

⟨13⟩ [⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑] [ca](ndra)masaṁ raṇeṣu|| unmārgga-yāna-gamanābhimukhe nr̥-loke sad-dharmma-mukti-kaluṣī-kr̥ta-jīva-loke| yaḥ kalkali-kṣitipa-candra Iva kṣitīndras tāruṇya-kāla-vidhureṇa

⟨14⟩ [⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑]lopahatāpi la(kṣ)mīḥ| bhrānteva yoṣid avikhaṇḍita-śubbhra-vr̥ttā gottrāntarān nija-niketam ivopanītā|| yaḥ pauṇḍarīka-savanopagato mahadbhiḥ

⟨15⟩ [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–][.](au?) vr̥ttāni veda-mahatāṁ pr̥thutām anaiṣīT|| lakṣmī-nidhes tridaśa-nātha-samāna-śakter ddaṇḍānatorjjita-ripu-sthira-dharm(m)a-buddheḥ yasyādhipatyam avalokya nivr̥tta-

⟨16⟩ -[–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑] [n?](ā?)panītā tejaḥ śaśāṅka-vimalaṁ na yaśo bibheda| jātaṁ mano dyutimato na madāvaliptan dharmyā sthitiś ca mahato ⟨’⟩pi gatā (na) nāśaM|| kopodbhavena

⟨17⟩ [⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][|] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑]naṁ visr̥ṣṭaṁ jāt(o) na k(opa-va)śa-gaḥ pra(bhur a)smi yasmāT|| tenānurūpa-caritātiśaye(na) loke mānuṣyakaṁ samavalokya (v)iśīryamāṇa(M) lak(ṣ)myāś ca citta

⟨18⟩ [⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓] [––⏑–⏑⏑⏑–⏑⏑–⏑–⏓][||] [–––⏑⏑–⏑–⏑⏑⏑–––⏑––⏑⏓] [–––⏑⏑–⏑–⏑⏑⏑–––⏑––⏑⏓][|] [–––⏑⏑–⏑–⏑⏑⏑–––⏑––⏑⏓] [–––⏑⏑–⏑–⏑⏑⏑–] bh(o)gārṇṇavo ⟨’⟩cīkaraT|| prāpte kāle vakula-kusuma-bhrānta-matta-dvirephe dhārā-pāta-kṣubhita-salilāvarttinī(ṣ)v (ā)pagāsu(|?) (me)ghānīka-dhvani-parigate

⟨19⟩ [–⏑––⏑–⏓] [––––⏑⏑⏑⏑⏑––⏑––⏑–⏓][||] [***********] [***********] [|] [***********] [***********][||] [–––⏑⏑–⏑–⏑⏑⏑–––⏑––⏑⏓] [–––⏑⏑][.](ād v)ikāriṇi jana-ślāghāspade sarvvataḥ| bhakty-āvarjjita-citta-vr̥ttir akarod yatnaṁ kr̥tau svāmino rājñā taskara-duṣṭa-cāṭa-śamane yas sa(nn)iyu(kta)ḥ s(vaya)ṁ|| [********************************************************************************************] [––⏑–⏑⏑⏑–] (vyaka?)-sattamena bhogārṇṇava-priyatayābhisamīkṣya pāttraM svarggaika-deśa Iva nettra-mano-⟨’⟩nu(kū)lo datto viśāla-yaśase hari(de)va-

⟨21⟩ -[–⏓][||] [******************************************************************************************] [**********] (ṣ)(ṭ?)ār(th)ā bhartry-ananta-tanayena| (l)akṣmaṇaguptena kr̥tā p(ū)rvveyan narapatiprītyā|| bhartr̥-cella-prakāśa-nāmnā| siddhir astu||*

Bibliography

Noticed in 1981 at the celebration of the Golden Jubilee of the Indore Government Museum by V. S. Wakankar, who also read a paper about it at the Bhopal Session of the Epigraphical Society of India, 1982. Reported and discussed in Wakankar 1981. Edited in Mirashi 1983. Further discussion in Sircar 1984, Mirashi 1986.

Originally encoded for Siddham in the project Beyond Boundaries (Grant Agreement No. 609823) by Dániel Balogh (2019, № IN00207). Encoding updated to DHARMA conventions by Dániel Balogh.