Haraha Inscription of Sūryavarman

Version: (3083d2d), last modified (c200993).

Edition

⟨1⟩ lokāviṣkr̥ti-saṁkṣaya-sthiti-kr̥tāṁ yaḥ kāraṇaṁ vedhasāM dhvasta-dhvānta-cayāḥ parāstarajaso dhyāyanti yaṁ yoginaḥ| yasyārddha-sthita-yoṣito pi hr̥daye nāsthāyi ceto-bhuvā bhūtātmā tripurāntakaḥ sa

⟨2⟩ jayati śreyaḥ-prasūtir bhuvaḥ|| āśoṇāṁ phaṇinaḥ phaṇopala-rucā sai¿ṅgh?īṁ vasānaṁ tvacaṁ śubhrāṁ locana-janmanā kapiśayad bhāsā kapālāvalīM tanvīṁ dhvānta-nudaṁ mr̥gākr̥ti-bhr̥to vibhrat kalāṁ maulinā diśyād andha-

⟨3⟩ ka-vidviṣaḥ sphurad-ahi stheyaḥ padaṁ vo vapuḥ|| suta-śataṁ lebhe nr̥po śvapatir vvaivasvatād yad guṇoditaM tat-prasūtā durita-vr̥tti-rudho mukharāḥ kṣitīśāḥ kṣatārayaḥ|| teṣv āpe harivarmmaṇāvani-bhujā bhūtir bhu-

⟨4⟩ vo bhūtaye| ruddhāśeśa-digantarāla-yaśasā rugṇāri-sampat-tviṣā| saṅgrāme hutabhuk-prabhā-kapiśitaṁ vaktraṁ samīkṣyāribhir yo bhīt¿e?ḥ praṇatas tataś ca bhuvane jvālāmukhākhyāṁ gataḥ|| loka-sthitīnāṁ sthitaye sthi-

⟨5⟩ tasya manor ivācāra-viveka mārgge⟨⟨|⟩⟩ jagāhire yasya jaganti ramyāḥ sat-kīrttayaḥ kīrttayitavya-nāmnaḥ|| tasmāt payodher iva śīta-raśmir ādityavarmmā nr̥patir bbabhūva| varṇṇāśramācāra-vidhi-praṇīte yaṁ prāpya

⟨6⟩ sāphalyam iyāya dhātā|| hutabhuji makha-madhyāsaṅgini dhvānta-nīlaM viyati pavana-janma-bhrānti-vikṣepa-bhūyaḥ| mukharayati samantād utpatad-dhūma-jālaM śikhi-kulam uru-meghā-śaṅki yasya

⟨7⟩ prasaktaM|| tenāpīśvaravarmmaṇaḥ kṣiti-pateḥ kṣatra-prabhāvāptāye{⟨⟨|⟩⟩} janmākāri kr̥tātmanaḥ kkratu-gaṇeṣv āhūta-vr̥ttra-dviṣaḥ⟨⟨|⟩⟩ yasyotkhāta-kali-svabhāva-caritasyācāra-mārggaṁ nr̥pā yatnenāpi yayāti-

⟨8⟩ -tulya-yaśaso nānye nugantuṁ kṣamāḥ|| nītyā śauryaṁ viśālaṁ suhr̥dam akuṭhinenottamecchāṅ kulena| tyāgaṁ pātreṇa vitta-prabhavam api h¿?yā yauvanaṁ saṁyamena vācaṁ satyena ceṣṭāṁ śruti-patha-vidhinā praśraye-

⟨9⟩ ṇottama-rddhiM yo badhna¿? naiva khedaṁ vrajati kali-maya-dhvānta-magne pi loke|| yasyejyāsv aniśaṁ yathā-vidhi-huta-jyotir-jvalaj-janmanā| dhūmen-āñjana-bhaṅga-mecaka-rucā dik-cakkravāle tate| Ayātā nava-

⟨10⟩ -vāri-bhāra-vinaman-meghāvalī prāvr̥ḍ ity unmādoddhata-cetasaḥ śikhi-gaṇā vācalatām āyayuḥ|| tasmāt sūryya Ivodayādri-śiraso dhātur mmarutvān iva kṣīrodād iva tarjjitendu-kiraṇaḥ kānta-prabhaḥ kaustubhaḥ

⟨11⟩ bhūtānām udapadyata sthiti-karaḥ stheṣṭhaṁ mahimnaḥ padaM rājan rājaka-maṇḍalāmbara-śaśī śrīśānavarmmā nr̥paḥ|| lokānām upakāriṇāri-kumuda-vyālupta-kānti-śriyā{⟨⟨|⟩⟩} mitrāsyāmburuhā¿g?ara-dyuti-kr̥tā bhūri-

⟨12⟩ -pratāpa-tviśā⟨⟨|⟩⟩ yenācchādita-sat-pathaṁ kali-yuga-dhvāntāvamagnañ-jagat sūryeṇeva samudyatā kr̥tam idaṁ bhūyaḥ pravr̥tta-kkriyaM|| jitvāndhrādhipatiṁ sahasra-gaṇita-tredhā-kṣarad-vāraṇaM vyāvalgan niyutāti-

⟨13⟩ saṁkhya-turagān bhaṅktvā raṇe sūlikā(N) kr̥tvā cāyati-m¿au?cita-sthala-bhuvo gauḍān samudrāśrayān adhyāsiṣṭa nata-kṣitīśa-caraṇaḥ si¿?hāsanaṁ yo jitī|| prasthāneṣu balārṇṇav-ābhigamana-kṣobha-sphuṭad-bhūtala-

⟨14⟩ -prodbhūta-sthagitārkka-maṇḍala-rucā dig-vāypinā reṇunā⟨⟨|⟩⟩ yasyāmūḍha-dinādi-madhya-viratau loke ndhakārī-kr̥te| vyaktiṁ nāḍikayaiva yānti jayino yāmās tri-yāmāsv iva|| praviśatī kali-māruta-ghaṭṭitā

⟨15⟩ kṣitir alakṣya-rasātala-vāridhau| guṇa-śatair avabadhya samantataḥ sphuṭita-naur iva yena balād dh¿ri?tā|| jyāghāta-vraṇa-rūḍhi-karkkaśa-bhujā vyākr̥ṣṭa-śārṅga-cyutāny asyāvāpya patattriṇo raṇa-mukhe prāṇān amuñca-

⟨16⟩ n dviṣaḥ⟨⟨|⟩⟩ yasmin śāsati ca kṣitiṁ kṣiti-patau jāteva bhūyas trayī| tena dhvasta-kali-pravr̥tti-timiraḥ śrī-sūryyavarmmājani|| yo bālendu-sakānti-kr̥tsna-bhuvana-preyo dadhad yauvanaM śāntaḥ śāstra-vicāraṇā-

⟨17⟩ -hita-manāḥ pāraṅ kalānāṅ gataḥ| lakṣmī-kīrtti-sarasvatī-prabhr̥tayo yaṁ spardhayevāśritā loke kāmita-kāmi-bhāva-rasikaḥ kāntā-jano bhūyasā|| sad-vr̥ttena balāt kaler avanat¿i? tāvat pravr̥ddhātmano bāṇai-

⟨18⟩ s tāvad avasthitaṁ smr̥ti-bhuvaḥ kāntā-śarīra-kṣatau| lakṣmyā tāvad akāṇḍa-bhaṅga-ja-bhayaṁ tyaktam parāpāśrayaM yāvan nāvirakāri yasya janatā-kāntaṁ vapur vvedhasā|| lakṣmyaḥ śatru-bhuvaḥ kuca-graha-bhayāveśa-bhrama-

⟨19⟩ l-locanā{⟨⟨|⟩⟩} yenākr̥ṣya bhujena visphurad-asi-jyotiḥ kalāsaṅginā⟨⟨|⟩⟩ kāntā manmathineva kāmita-vidā gāḍhaṁ nipīḍyorasā{| } prāyeṇānya-manuṣya-saṁśraya-kr̥taṁ bhāvaṁ parityājitā|| tenānatonnati-kr̥tā

⟨20⟩ mr̥gayā-gatena dr̥ṣṭvādyam andhaka-bhido bhavanaṁ viśīrṇṇaM svecchā-samunnatam akāri lalāma bhūmeḥ kṣemeśvara-pratitha-nāma śaśāṅka-śubhraM|| ekādaśātirikteṣu ṣaṭsu śātita-vidviṣi| śateṣu śaradāṁ

⟨21⟩ patyau bhuvaḥ śrīśānavarmmaṇi|| yasmin kāle mbu-vāhā nava-gavala-rucaḥ prānta-lagnendra-cāpās tanvanty āśā-vitānaṁ sphurad-uru-taḍitaḥ sāndra-dhīraṁ kvaṇantaḥ| vātāś cāvānti nīpān nava-kusuma-cayānamra-mūrdhno

⟨22⟩ dhunānās tasmin muktāmbu-megha-dyuti bhavanam ado nirmmitaṁ śūlapāṇeḥ|| kumāraśānteḥ putreṇa garggarākaṭa-vāsinā| nr̥pānurāgāt pūrvveyam akāri raviśāntinā|| Utkīrṇṇā mihiravarmmaṇā

Bibliography

First reported (by H. C. Lovett) in Lucknow Provincial Museum 1915, p. 3. Also mentioned (by L. Turner) in Lucknow Provincial Museum 1916, pp. 2–3 & Appendix D. Discussed in Majumdar 1917. First edited in Sastri 1918. Aspects of interpretation discussed in Sircar 1945, pp. 69–70, n. 4. Correction proposed in Majumdar 1944–1945, pp. 123–124.

Originally encoded for Siddham in the project Beyond Boundaries (Grant Agreement No. 609823) by Dániel Balogh (2019, № IN00142). Encoding updated to DHARMA conventions by Dániel Balogh.

Secondary

Sircar, Dines Chandra. 1965. Select inscriptions bearing on Indian history and civilization. Volume I: from the sixth century B.C. to the sixth century A.D. 2nd edition revised and enlarged. Calcutta: University of Calcutta. Book III, item 48C.

Thaplyal, Kiran Kumar. 1985. Inscriptions of the Maukharīs, Later Guptas, Puṣpabhūtis and Yaśovarman of Kanauj. New Delhi: Indian Council of Historical Research. Item I.B.2.