# Phnom Aksar stela (K. 523) Chloé Chollet Author of digital edition: Chloé Chollet Identifier: DHARMA_INSCIK00523 Repository: Khmer (tfc-khmer-epigraphy) File path: texts/xml/DHARMA_INSCIK00523.xml Languages: Old Khmer [Khmer], Sanskrit [Khmer] Commit: 2026-11-14 14:32 (f68ac07), last modified 2026-09-17 01:54 (2c24a58) ## Palaeographic description The five first stanzas can also be find in K. 524 which comes from the same site. ------------------------------------------------------------------------ ## Edition ⟨A1⟩ ⟨Face A: Face A⟩ [1 lost line] 1. Anuṣṭubh ⟨A2⟩ ⟨Column a⟩ [vidyāvāseti-nāmāhaṁ] ⟨Column b⟩ [tejasvī bhuvi viśrutaḥ] ⟨A3⟩ ⟨Column a⟩ [daśa-tāpa-tapaḥ saṁmyak kr̥]- ⟨Column b⟩ [-tvā lokeṣv aninditaḥ╫] 2. Anuṣṭubh ⟨A4⟩ ⟨Column a⟩ [sarvvāgamānukūlaś ca] ⟨Column b⟩ śāstra-jño dharmma-tatparaḥ ⟨A5⟩ ⟨Column a⟩ [tapaḥ-karmma-viśuddhātmā] ⟨Column b⟩ vāṅ-manaḥ-kāya-karmmaṇā╫ 3. Anuṣṭubh ⟨A6⟩ ⟨Column a⟩ [śrī-jaya-śrī-dharaṇī]ndra- ⟨Column b⟩ [-śrī-sūryyādibhir eva tu] ⟨A7⟩ ⟨Column a⟩ [rājabhiḥ pūjitaś śaśvat] ⟨Column b⟩ sarvva-sat-kr̥ta-saṁpadā╫ 4. Anuṣṭubh ⟨A8⟩ ⟨Column a⟩ [śrī-sūryyavarmmaṇo rājye] ⟨Column b⟩ śiva-bhaktyābhicoditaḥ ⟨A9⟩ ⟨Column a⟩ [śyāmādri-saṁjñake tasmiṅ] ⟨Column b⟩ (girau liṅga)-trayaṁ śivaṁ(╫) 5. Anuṣṭubh ⟨A10⟩ ⟨Column a⟩ [vidhāna-viṣṭarāt saṁmyak] ⟨Column b⟩ tathā vibhava-viṣṭaraiḥ ⟨A11⟩ ⟨Column a⟩ [nyastvā nivedya rājeśaṁ] ⟨Column b⟩ (dharmmaṁ) śūnya-śivaṁ yayau(╫) 6. Anuṣṭubh ⟨A12⟩ (śrī-sūryyavarmmeti)-nāma- rājño mant [⏑–⏑⏓/] ⟨A13⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––⏓/] [⏓⏓] yajña [⏑–] na [–] ⫽ 7. Anuṣṭubh ⟨A14⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––⏓/] [⏓⏓⏓⏓] śivaṁ yayau ⟨A15⟩ [⏓⏓⏓⏓] pra [–⏓] yajñaṁ liṅge prakalpayet ⫽ 8. Anuṣṭubh ⟨A16⟩ [⏓⏓⏓⏓] liṅga-bhakṣa dāsa-dāsī [⏑–⏑⏓] ⟨A17⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––⏓/] [⏓⏓⏓] laṁ [⏑–] dvayaṁ ⫽ 9. Anuṣṭubh ⟨A18⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––⏓/] liṅgopadāṁ prakalpayet ⟨A19⟩ śiva-liṅga-hitaṁ sarvvaṁ śaile sanlakṣya yatnataḥ ⫽ 10. Anuṣṭubh ⟨A20⟩ śāpānugrahaṇa-śailaṁ kr̥tavān atraniścay¡o! ⟨A21⟩ [⏓⏓] yo varddhate [–⏓/] liṅga-dharmmaṁ mayeritaṁ ⫽ 11. Anuṣṭubh ⟨A22⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––⏓/] bhavet kalpāntan [–⏑] ṇaḥ ⟨A23⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑–] vā [–] n satāṁ [6+] ⫽ 12. Anuṣṭubh ⟨A24⟩ [⏓]amarapuran divyaṁ gacched [⏓] nyaṁ śivaṁ ya[yau] ⟨A25⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑–] kena dvātriṁśanarakeṣu saḥ ⫽ 13. Anuṣṭubh ⟨A26⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑–] r ghorais tapyate saha vandhavaiḥ ⟨A27⟩ [⏓⏓⏓⏓⏑––] ryyak duḥkha-śokabhayānvitaḥ ⫽ 14. Anuṣṭubh ⟨A28⟩ [⏓⏓⏓] me tad vākyāñ ca vrahma-vākya-samaṁ mataṁ ⟨A29⟩ [⏓⏓⏓] mārthamokṣañ ca kāṅkṣed yo naiva laṅghayet· ⫽ ⟨A30⟩ [6+] kudya ta liṅga madhyasthaḥ tai kaṁvau(◦) tai sliṣṭā nu III ⟨A31⟩ nā khñuṁ vraḥ neḥ phoṅ· ta nu mān· ta vraḥ [4+] tapasvi bhagavat(·) pāda vraḥ kamrateṅ Añ(·) ta guru jvan(·) bhūmi III vā [6+] ⟨A32⟩ ntara , mūla , caṁnyar(·) noḥ vraḥ [15+] vraḥ kamrateṅ(·) Añ(·) ta guru jvan(·) [6+] ⟨A33⟩ tai valli• tai rudrāni• caṁnyar(·) noḥ [24+] ⟨Face B: Face B⟩ ⟨B1–B14⟩ [14 lost lines] ⟨B15⟩ [6+] sre caṁkā vraḥ noḥ• nā [10+] ⟨B16⟩ [10+]• chmāṁ sa [2+] vnaṁ• si [8+] ⟨B17⟩ [6+] tai kaṁpit·• phsaṁ [1+]• jaṁnvan· vraḥ guru [6+] ⟨B18⟩ [8+]na• tai [15+] ⟨B19⟩ [3+]• tai kaṁpit·• tai kansyāṁ• phsaṁ [1+]• phsaṁ si nu tai [5+] ⟨B20⟩ [4+] khloñ(·) sruka dandena [2+]• vraḥ sre thlvaṅa [6+] ⟨B21⟩ khloña vala vnaṁ thṅe• teṅa tvana nala [12+] ⟨B22⟩ [2+]• vraḥ rūpa noḥ Aṅguliyaka thpvaṅa Amrakaṭa [6+] ⟨B23⟩ [7+]varmma lakk [5+]• nā Antāṁ [6+] ⟨B24⟩ [4+] neḥ phoṅa gi nu chmaṁ Upāya vraḥ [8+] ⟨B25⟩ liḥ IIII pratidina ta vraḥ śivaliṅga madhyastha nu [4+] vraḥ [3+] ⟨B26⟩ [3+] sru liḥ I qvar yajñaśeṣa ta smiṅa liḥ I ta [8+] ⟨B27⟩ [3+]• ta khñuṁ vraḥ liḥ III qvar• nā smiṅa bhāga III smiṅa jā qnaka [5+] ⟨B28⟩ [3+] ta nivandha ta kalpanā• sre vraḥ thlvaṅa I tvaṅa I teṁ [3+] ⟨B29⟩ [3+] teṁ Uttama slā 8 teṁ• smiṅa ta vyara sre nivandha vraḥ thlvaḥ II [3+] ⟨B30⟩ [1+] teṁ [1+]va I teṁ slā 4 teṁ neḥ sme qnak ta nu pravāña va paṁpata [2+] ⟨B31⟩ [2+] vraḥ noḥ• ri qnak ta nu pravāña va vināśa bhūmi vraḥ noḥ • ri qnak ta nu ⟨B32⟩ pravāña va Antāṁ noḥ phoṅa pi vvaṁ thve hita vraḥ noḥ nu gi ⭘ ri qnak ta nu ⟨Face C: Face C⟩ ⟨C1–C16⟩ [16 lost lines] ⟨C17⟩ Āgama◦ neḥ śāpānugraha Aña ⟨C18⟩ ta sme vrahmaśāsana (sphuta ri ta tr̥)⟨C19⟩ṣṇā ta man ta bhakti kaṁpi mān ta lmesa ⟨C20⟩ noḥ nirvvaḥh◦ ta mana Aña jā vrahma ⟨C21⟩ d(ai)ya nau ru kaṁmrateṅa phdai karoṁ ⟨C22⟩ ta sveya rājya ta nagara śrīya⟨C23⟩śodharapura gi nā Aña phye vraḥ ⟨C24⟩ noḥ leṅ ti sralāña tyaṅa vartta⟨C25⟩māna pālana devatā neḥ (leṅa) ⟨C26⟩ vraḥ pāda kaṁmrateṅa Aña sveya ⟨C27⟩ vraḥ rājyadharmma leṅa niskāntaka ⟨C28⟩ leṅ Avaddhya ta parapakṣa ⟨C29⟩ roga jvāra vyādha phoṅa (leṅa) ⟨C30⟩ jagata phoṅa saṁr̥ddhi (sap na) ⟨Face D: Face D⟩ ⟨D1⟩ 1040 śaka [8+] ◦ [tapa]⟨D2⟩svi ta neḥha [3+] tai [2+] tai kaṁ⟨D3⟩vau◦ caṁnyar noḥ [3+] tai kandrā ⟨D4⟩ ti duña ta khloña [1+]vapura laṅgau ⟨D5⟩ tula I◦ caṁnyara noḥ sota mana ⟨D6⟩ khloña vala choka phlāṅa Aṁvi lā ⟨D7⟩ śarira pi nu divaṅgata jvana khñuṁ ta pva⟨D8⟩na sott ri drāvya ta śeṣa le⟨D9⟩ya nu go sr(ū) drāvya ta dai ti yathā⟨D10⟩śakti ta daṁnepra kṣe Aneka ti ⟨D11⟩ prakāśe ta vraḥ śivaliṅga◦ nā ⟨D12⟩ khñuṁ neḥ phoṅ ta khloña vala choka ⟨D13⟩ phlāṅa thā ta Aña mana syaṅa khñuṁ suhita ⟨D14⟩ [1+]ṇḍa khñuṁ (sa)ntāna◦ nā khloña vala chaka ⟨D15⟩ phlāṅa dā(r) dikṣā vrahmayajña ryyan ta vraḥ ⟨D16⟩ kaṁmrateṅa Aña ta guru ryyan ta Aña ⟨D17⟩ nu nā khñuṁ jmaḥ khdica Aña jvan ta vraḥ śi⟨D18⟩valiṅga◦ [3+] khñuṁ vraḥ neḥ phoṅ ta dai⟨D19⟩ya ti leṅa [2+] vraḥ tapasvi bhagava⟨D20⟩ta pāda vraḥ kaṁmrateṅa Aña ta ⟨D21⟩ guru jvana kāla sthāpaka syaṅa co⟨D22⟩dita Aña ta jmaḥ vraḥ tapasvi vidyā⟨D23⟩spada gi pi mān ta upakal⟨pa⟩ka jva⟨D24⟩n ta vraḥ śivaliṅga vnaṁ thṅe ti pratiṣṭha ⟨D25⟩ jā jaṁnvana bhagavat pāda vraḥ kaṁ⟨D26⟩mrateṅa Aña ta guru vidyāvāsa ⟨D27⟩ ta vraḥ śivaliṅga vnaṁ thṅe Aṁvala ⟨D28⟩ nu śāpānugrahamūla ## Apparatus ⟨C20-21⟩ vrahma d(ai)ya ⬦ vrahmarṣiy GC. ⟨C30⟩ sap na ⬦ sapp GC. ⟨D1-2⟩ [tapa]svi ta neḥha ⬦ [2+] svi ti neḥha GC. ⟨D4⟩ [1+]vapura • Maybe bhāvapura or lavapura (1937–1966, vol. 3, p. 139). ⟨D8⟩ sott ⬦ sot GC. ⟨D12⟩ ta ⬦ ti GC. — ⟨D12⟩ choka ⬦ chaka GC. ⟨D15⟩ dā(r) dikṣā ⬦ dā[1+]kṣā GC. — ⟨D15⟩ ryyan ta vraḥ ⬦ ryyan vraḥ GC. ⟨D16⟩ ryyan ta Aña ⬦ ryyan Aña GC. ⟨D17⟩ nu nā ⬦ saṅ GC. ⟨D23-24⟩ jvan ⬦ jvān GC. ## Translation into French ⟨D14–D18⟩ Concernant le khloñ vala Chok Phlāṅ, il a demandé (dār) la dikṣā. Un brahmayajña (fut réalisé pour) étudier avec le vraḥ kamrateṅ añ ta guru, qui fut mon maître. Et en ce qui concerne l’esclave nommé Khdic, je l’ai donné au saint Śivaliṅga. ## Translation into French by Cœdès 1937–1966 ⟨A1⟩ […] 1. Moi, nommé Vidyāvāsa, renommé sur terre pour mon rayonnement, ayant fait […] charmant par la brûlure de dix feux ; 2. suivant la voie de toutes les traditions, connaissant les traités, n’ayant en vue que la Loi, ayant l’esprit purifié par la pratique de l’ascétisme, en parole, en pensée et en action ; 3. comblé sans cesse, de toute manière, au moyen d’honneurs et de richesses, par les rois Śrī Jaya⟨varman⟩, Śrī Dharaṇīndra⟨varman⟩ et Śrī Sūrya⟨varman⟩ ; 4. Sous le règne de Śrī Sūryavarman, poussé par ma dévotion envers Śiva, ⟨j’ai érigé⟩ sur cette montagne nommée Syāmādri, une triade de liṅga, propice. 5–8. […] 9. […] il fixa les offrandes aux liṅga, s’étant efforcé de marquer sur le roc tout ce qui a été donné aux liṅga, 10. Ayant fait ici une pierre prononçant une imprécation […]. Celui qui fait prospérer la fondation de ces liṅga instituée par moi, 11. […] soit jusqu’à la fin du kalpa […] 12. qu’il aille au séjour des immortels. Que […] aille aux trente-deux enfers, 13. ⟨où⟩ il sera brûlé avec ses parents […] en proie au malheur, au chagrin et à la crainte. 14. ⟨Ayant entendu⟩ cette mienne parole, équivalente à la parole de Brahmā, que celui qui désire la délivrance […] ne la transgresse pas ! ⟨A30–A33⟩ (Donations d’esclaves (tai) et de terrains (bhūmi) par le Tapasvi Bhagavat Pāda V. K. A. ta Guru). ⟨B1–B14⟩ […] ⟨B15–B21⟩ (mentions de rizières (sre) et de plantations (caṁkā), de gardiens (chmāṁ), d’esclaves (si et tai) dont le nombre est totalité (phsaṁ), de donations (jaṁnvan) du Vraḥ Guru). ⟨B22⟩ […] cette image : une bague en émeraude […] ⟨B23–B28⟩ (fournitures journalières (pratidina) pour le personnel du temple : gardiens des revenus (chnaṁ upāya), officients (smiṅ), esclaves du dieu (khñuṁ vraḥ) ; énumération de rizières (sre), de cocotiers (teṁ tvaṅ), d’aréquiers (teṁ slā)). ⟨B30–B32⟩ Les gens qui volent et font disparaître […] de ce dieu ; les gens qui volent ou abîment le terrain de ce dieu ; les gens qui volent ces cultures et n’en offrent pas ⟨les produits⟩ au dieu ; les gens qui […] ⟨C1–C16⟩ […] ⟨C17–C20⟩ Voici mon imprécation qui équivaut à l’ordre de Brahmā réellement ; les gens qui désirent (?), les gens doués de dévotion, qu’il n’y ait personne d⟨’entre eux⟩ qui en enfreigne l’exécution. ⟨C20–C30⟩ Moi qui suis Brahmarṣi, c’est aux rois qui règneront dans la ville de Śrī Yaśodharapura, que je confie ces dieux : qu’ils s’intéressent à la garde de ces divinités ; ⟨je demande⟩ que les rois qui jouiront à la royauté légitime soient à l’abri des épines, soient invulnérables à leurs ennemis, à la maladie, à la fièvre, aux infirmités de toute sorte, que toutes les créatures soient prospères […] ⟨D1–D7⟩ 1040 śaka […] Tai Kaṁvau. Ensuite […] Tai Kandrā achetée au Khloñ de […]pura pour 1 tula de cuivre. Par la suite encore, Khloñ Vala Chok Phlāṅ, en quittant son corps pour aller au ciel, a offert encore quatre esclaves. ⟨D8–D11⟩ Les biens restants, bœufs, paddy, et autres biens, suivant ses moyens, à commencer par les innombrables […], ils ont été attribués publiquement au Saint Śivaliṅga. ⟨D12–D14⟩ Quant aux exclaves, Khloñ Vala Chok Phlāṅ m’a dit que ce sont des esclaves dévoués […] esclaves de la famille. ⟨D14–D18⟩ Lorque Khloñ Vala Chak Phlāṅ […] un brahmayajña, étudia ⟨avec⟩ V. K. A. ta Guru, étudia ⟨avec⟩ moi […] l’esclave nommé Khdic, je l’ai donné au saint Śivaliṅga. ⟨D18–D28⟩ […][…] tous ces esclaves du dieu et les autres, […] Vraḥ Tapasvi Bhagavat Pāda V. K. A. ta Guru me les a offerts au moment où il fit la fondation, en m’incitant, moi qui ai nom Vraḥ Tapasvi Vidyāspada, à faire les préparatifs pour les offrir au saint Śivaliṅga de Vnaṁ Thṅe fondé par lui, comme don de Bhagavat Pāda V. K. A. ta Guru Vidyāvāsa au saint Śivaliṅga de Vnaṁ Thṅe, sous le bénéfice de toutes les clauses de l’imprécation. ## Bibliography First edited by George Cœdès with a French translation (1937–1966, vol. 3, pp. 136–142). ### Primary [GC] Cœdès, George. 1937–1966. Inscriptions du Cambodge I-VIII. Collection de textes et documents sur l’Indochine 3. Hanoi; Paris: Imprimerie d’Extrême-Orient. Volume 3, pages 136–142.